Egels lopen ‘s nachts enkele kilometers op zoek naar voedsel of een schuilplek. Versnippering door wegen, verstedelijking, afgesloten tuinen, het verlies van kleine landschapselementen, ... maken het steeds moeilijk voor de egel om voedsel en een veilige, natuurlijke nest- en woonplaats te vinden.
Er zijn verschillende oplossingen die het leven van de egel gemakkelijker maken in jouw tuin.
- Zorg in de zomer voor water
Dieren hebben water nodig, egels dus ook. Help ze met het lessen van hun dorst door op een beschutte plek een schaaltje met water neer te zetten. Zorg ervoor dat het schaaltje een lage rand heeft, dan kunnen ze er goed bij. Geef egels nooit melk, daar krijgen ze diarree van. - Let op met vijvers en zwembaden
Een vijver is de perfecte drinkplaats voor egels. Egels kunnen zwemmen, maar verdrinken vaak in vijvers of zwembaden met rechte randen. Zorg daarom voor zacht glooiende oevers of leg er een ruw loopplankje in. -
Extraatje voor de winter
In de zomer en herfst moeten egels extra veel eten zodat ze genoeg vet hebben om de winter door te komen. Om ze door de winter te helpen, kun je ze wat extra's voeren. Kies voor speciaal egelvoer. Zorg ervoor dat je door voedsel aan te bieden de egels niet naar gevaarlijke plaatsen lokt. Beperk de hoeveelheid voer per nacht en plaats het minstens een vijftal meter van de slaapplaats. - Gebruik geen pesticiden en slakkenkorrels
Egels eten heel wat ongewervelden. Vermijd daarom het gebruik van insecticiden, rodenticiden en slakkenkorrels. Je doodt er hun voedsel mee, en bovendien kan het gif zich ook in de egels opstapelen. - Laat niets rondslingeren
Egels zijn heel nieuwsgierig en steken hun snuit graag overal in. Daardoor kunnen ze met hun stekels vast komen te zitten en zullen ze verhongeren. -
Pas op met een robotmaaier
Heb je een robotmaaier? Dan kun je ’s avonds of ’s nachts beter niet maaien. Dan gaan de egels op stap en het is natuurlijk niet de bedoeling dat ze geraakt worden door de messen van je maaier. -
Kies voor inheemse plantensoorten
Omdat onze planten en dieren samen geëvolueerd zijn en dus goed aan mekaar zijn aangepast, trekken inheemse planten veel meer insecten en andere ongewervelden aan dan uitheemse planten, en dat betekent meer voedsel voor egels. - Minder tegels, meer groen
Egels houden niet van tegels, simpelweg omdat daar geen eten te vinden is. Haal tegels waar mogelijk uit je tuin en vervang ze door inheems groen. - Maak een natuurlijk rommelhoekje
Laat afgevallen bladeren, takken en stengels van uitgebloeide planten liggen. In zo’n rommelhoekje leven heel wat insecten. Ook voor een egel is het een beschutte plek om weg te kruipen. Laat je tuin in de winter onaangeroerd, zo verras je geen egels tijdens hun winterslaap. -
Kies voor een haag of houtkant in plaats van een omheining
Door groenelementen als een haag of een houtkant te voorzien in de plaats van een kunstmatige omheining, kunnen egels zich gemakkelijk en veilig tussen verschillende tuinen verplaatsen zonder de straat op te moeten.
Egelpoortje
Egels hebben meerdere tuinen nodig om genoeg voedsel te vinden. Door omheiningen worden ze gedwongen om via de straat te lopen, zo sterven er per jaar duizenden egels in het verkeer. Egels die zich door een draadafsluiting proberen te wurmen, blijven er vaak in steken en sterven er een langzame dood.
Een egelwegel of egelpoortje biedt uitkomst. Die leg je aan door een doorgang in de schutting te maken van 15 x15 cm of door een tunneltje te graven onder je schutting door. Zo kunnen egels veilig van de ene naar de andere tuin scharrelen. Hoe meer buren meedoen, hoe beter!
Egelhuisje
Heb je onvoldoende beschutte nestplekjes in je tuin, dan kan je ook een zelfgemaakt of aangekocht houten egelhuisje plaatsen. Voor de doe-het-zelvers zijn er online heel wat bouwtekeningen te vinden. Kies voor een huisje met een tunnel als ingang.
- Zet het op een rustige, beschutte en droge plaats, bv. onder een struik, heg, boom of achter je tuinhuisje.
- Zorg dat er geen honden bij kunnen.
- Richt de opening niet naar het noorden of noordoosten om koude tocht te vermijden.
- Plaats het op een koele, beschaduwde plek tegen de warmte in de zomer maar bedek het niet met zand.
- Plaats het iets van de grond (bv. op tegels) zodat de onderzijde niet rot.
- Vul het al deels zelf met natuurlijk nestmateriaal, zoals droge blaadjes of mos.
- Zorg dat het egelhuisje van ongeverfd hout of watervast multiplex is gemaakt om condensatie en rotting te vermijden. Betonplex en plastic zijn niet geschikt.
- Zorg voor een voldoende groot egelhuisje, zodat de egel een dik, goed geïsoleerd nest kan bouwen en er tegelijkertijd voldoende ventilatieruimte overblijft.
Maak het egelhuisje schoon vlak na de winterslaap van de egel in april. Pas bij een koud voorjaar wel op voor late winterslapers! Het is aanbevolen om handschoenen te dragen bij het reinigen van het huisje. Laat je niet verleiden om op een ander moment in het egelhuisje te kijken, want dat zorgt voor verstoring en stress, zeker als er jongen zijn. Is het toch nodig om het egelhuisje te openen, wacht dan tot ’s avonds zodat eventuele bewoners op stap zijn.
Meer tips?
Via de gratis egelgids van Natuurpunt krijg je concrete tips om het de egels naar hun zin te maken in jouw tuin. Je kan de gids aanvragen via www.natuurpunt.be/natuurinfo/downloads/download-je-egelgids.
Bronnen | Deze tekst kwam tot stand dankzij Natuurpunt en Natuurmonumenten.
