In Vlaanderen staan natuur en landschap onder grote druk. Vandaar dat in bepaalde gebieden wijzigingen aan vegetaties of kleine landschapselementen verboden zijn of dat er een vergunning nodig is. Vroeger was dat een natuurvergunning voor het wijzigen van kleine landschapselementen of voor het wijzigen van vegetaties. Sinds 1 augustus 2018 is de natuurvergunning opgegaan in de omgevingsvergunning. Omgevingsvergunningsaanvragen voor het wijzigen van kleine landschapselementen of vegetatie worden anders ingediend dan de andere omgevingsdossiers. De uitleg daarover vind je hieronder, onder 'Procedure'.

Kleine landschapselementen zijn bijvoorbeeld:

  • houtkanten, struwelen, hagen, perceelsrandbegroeiingen
  • sloten, poelen, veedrinkputten, waterlopen, bronnen
  • bermen, holle wegen, graften, dijken
  • bomen, hoogstamboomgaarden

Vegetaties zijn natuurlijke en half-natuurlijke begroeiingen zoals:

  • vennen, heiden, moerassen, schorren, slikken, duinvegetaties
  • graslanden
  • loofbossen, houtachtige beplantingen

Voorwaarden

Volgende landschapselementen mogen niet gewijzigd worden:

  • holle wegen
  • graften (= sterke knikken in het reliëf van hellinggronden; ze zijn meestal begroeid met bomen of struiken)
  • bronnen

Volgende vegetaties mogen niet gewijzigd worden:

  • historisch permanent grasland (en daaraan verbonden micro-reliëf en poelen), die:
    • gelegen zijn in groengebieden, parkgebieden, buffergebieden, bosgebieden en de met deze gebieden vergelijkbare bestemmingsgebieden aangewezen op de plannen van aanleg of de ruimtelijke uitvoeringsplannen van kracht in de ruimtelijke ordening
    • of gelegen zijn binnen de perimeter van beschermd landschap of van de beschermingsgebieden Poldercomplex en Het Zwin + krekengebied
  • vennen en heiden
  • moerassen en waterrijke gebieden
  • duinvegetatie

Een ontheffing op dit verbod op het wijzigen van deze kleine landschapselementen of vegetaties moet je aanvragen bij de provinciale dienst van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Een natuurvergunning is verplicht voor de wijziging van kleine landschapselementen en vegetaties in volgende gebieden:

  • groen-, park- , buffer-, bos-, vallei-, en brongebieden
  • agrarische gebieden met ecologisch belang en agrarische gebieden met bijzondere waarde
  • natuurontwikkelingsgebieden
  • beschermde duingebieden
  • vogel- en habitatrichtlijngebieden
  • Ramsar-watergebieden

Opgelet, een natuurvergunning is ook verplicht voor de wijziging van kleine landschapselementen in agrarische gebieden, landschappelijk waardevolle agrarische gebieden en IVON-gebieden.

Een natuurvergunning is niet verplicht als het ANB adviseert bij de beoordeling van een aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning of omgevingsvergunning voor dezelfde ingreep. Als er advies is van het ANB, geldt de stedenbouwkundige vergunning of omgevingsvergunning namelijk als natuurvergunning.

Procedure

  • Aanvragen die betrekking hebben op vegetatiewijzigingen worden per beveiligde zending ingediend. Dat gebeurt in 4 exemplaren: 2 op papier en 2 op usb-stick.
  • De aanvraag wordt afgehandeld volgens de vereenvoudigde procedure. Dit betekent dat er geen openbaar onderzoek vereist is.
  • Over elke aanvraag wordt advies gevraagd aan het Agentschap voor Natuur en Bos.

Uitzonderingen

De vergunningsplicht geldt niet op huiskavels (zoals gedefinieerd in Natuurdecreet, artikel 2, 35°) van een vergunde woning of bedrijfsgebouw (van een landbouw- of veeteeltinrichting) gelegen binnen een straal van 100 meter rond het gebouw (dit wordt 50 meter als het om een groene bestemming gaat).

De vergunning is ook niet verplicht als je al over een stedenbouwkundige vergunning of omgevingsvergunning beschikt waarvoor advies van het ANB werd gevraagd (bijvoorbeeld voor het kappen van een boom). En er is ook geen vergunning nodig:

  • als de werken kaderen in een goedgekeurd beheersplan
  • of als het om normale onderhoudswerken gaat. In de 'Code voor goede natuurpraktijk i.f.v. wijzigingen van vegetatie en van kleine landschapselementen' wordt omschreven wat onder 'normaal onderhoud' verstaan moet worden. Zie daarvoor Bijlage 1 van de Omzendbrief LNW/98/01.

Regelgeving

  • Decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu (het zogenaamde Natuurdecreet van 21 oktober 1997)
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 23 juli 1998 tot vaststelling van nadere regels ter uitvoering van het decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu, BS 10 september 1998
  • Omzendbrief LNW/98/01 betreffende algemene maatregelen inzake natuurbehoud en wat de voorwaarden voor het wijzigen van vegetatie en kleine landschapselementen betreft, van 10 november 1998 (B.S. 17 februari 1999)
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 27 november 2015 tot uitvoering van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning

Deel deze pagina